Đăng nhập
Mở tài khoản
Hợp đồng tương lai là một công cụ tài chính được sử dụng rộng rãi để phòng ngừa rủi ro cũng như tìm kiếm lợi nhuận từ biến động giá. Vậy bản chất cụ thể của hợp đồng tương lai là gì, khác gì so với các hợp đồng tài chính khác, hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây của HCT nhé!
Khái niệm hợp đồng tương lai? Giao dịch hợp đồng tương lai là gì?
Hợp đồng tương lai là gì?
Hợp đồng tương lai (Futures hay Future Contracts) là một thỏa thuận chuẩn hóa giữa bên mua và bên bán về việc mua hoặc bán một loại tài sản cơ sở tại một thời điểm xác định trong tương lai, với mức giá đã được thống nhất tại thời điểm ký kết hợp đồng.
Tài sản cơ sở có thể là một loại hàng hóa, cổ phiếu hoặc một công cụ tài chính khác.
Hợp đồng tương lai được xếp vào nhóm công cụ phái sinh (hợp đồng phái sinh), cùng với các loại hợp đồng khác như hợp đồng kỳ hạn (Forwards), hợp đồng quyền chọn (Options) và hợp đồng hoán đổi (Swaps).
So sánh hợp đồng tương lai và hợp đồng giao ngay
Khác với giao dịch giao ngay, việc thanh toán và giao nhận tài sản không diễn ra ngay lập tức mà được thực hiện vào ngày đáo hạn hoặc được tất toán trước thời điểm đáo hạn thông qua các giao dịch ngược chiều.
Giao dịch hợp đồng tương lai là gì?
Giao dịch hợp đồng tương lai là hoạt động mua hoặc bán các hợp đồng tương lai thông qua sở giao dịch tập trung.
Thay vì mua trực tiếp hàng hóa hay tài sản cơ sở, nhà đầu tư chỉ giao dịch quyền và nghĩa vụ phát sinh từ hợp đồng. Lợi nhuận hoặc thua lỗ được hình thành từ chênh lệch giá giữa thời điểm mở và đóng vị thế.
Nếu nhà đầu tư dự báo giá tăng, họ có thể mở vị thế mua hợp đồng tương lai. Nếu giá tăng đúng như kỳ vọng, nhà đầu tư có thể đóng bị thế và thu về lợi nhuận.
Ngược lại, nếu kỳ vọng giá giảm, nhà đầu tư có thể mở vị thế bán trước, rồi thực hiện mua lại sau với mức giá thấp hơn để hưởng chênh lệch.
Ví dụ minh họa
Nhà đầu tư A kỳ vọng giá cà phê Robusta năm nay có thể sẽ giảm khi sản lượng đang tăng trở lại. Vì vậy nhà đầu tư này thực hiện mở lệnh bán 1 hợp đồng cà phê Robusta kỳ hạn tháng 11/2026 - giai đoạn cao điểm thu hoạch cà phê tại Việt Nam - với mức giá 3.700 USD/tấn.
Đến gần thời gian đáo hạn hợp đồng, giá cà phê thật sự đã giảm như dự báo, chỉ còn 3.600 USD/tấn. Khi đó, nhà đầu tư thực hiện tất toán hợp đồng với mức giá chênh lệch 100 USD. Bởi 1 hợp đồng cà phê Robusta có độ lớn tương đương 10 tấn cà phê, nhà đầu tư này đã thu về lợi nhuận 100x10=1.000 USD.
Phân loại hợp đồng tương lai
Tùy theo từng tiêu chí, hợp đồng tương lai có thể được chia thành nhiều nhóm khác nhau.
Theo tài sản cơ sở
Đây là phương thức phân loại phổ biến nhất trên thị trường.
Theo đó, dựa trên loại tài sản cơ sở, hợp đồng tương lai bao gồm các loại sau:
Hợp đồng tương lai chỉ số chứng khoán, như hợp đồng tương lai chỉ số VN30F1M
Hợp đồng tương lai trái phiếu chính phủ
Hợp đồng tương lai lãi suất
Hợp đồng tương lai ngoại hối
Hợp đồng tương lai hàng hóa: bao gồm các nhóm năng lượng, kim loại, nông sản, nguyên liệu công nghiệp
Theo phương thức giao nhận
Giao nhận vật chất: Đến ngày đáo hạn, bên bán sẽ giao tài sản thực tế cho bên mua theo đúng quy định của hợp đồng.
Thanh toán bằng tiền mặt: Hai bên không thực hiện giao nhận hàng hóa mà chỉ thanh toán phần chênh lệch giá. Đây là phương thức phổ biến nhất với các nhà đầu tư hiện nay.
Theo Sở giao dịch niêm yết hợp đồng
Mỗi Sở giao dịch thường niêm yết 1 nhóm hợp đồng tương lai cụ thể. Ví dụ:
ICE niêm yết các hợp đồng hàng hóa nguyên liệu công nghiệp như cà phê, ca cao, đường
COMEX niêm yết các hợp đồng kim loại như vàng, bạc, đồng
CBOT niêm yết các hợp đồng ngũ cốc, hạt có dầu, gia súc,...
Các khái niệm liên quan đến hợp đồng tương lai
Đặc điểm, chức năng của hợp đồng tương lai
Các đặc điểm nổi bật
Hợp đồng tương lai có nhiều đặc điểm giúp phân biệt với các hình thức giao dịch thông thường.
Được chuẩn hóa: Toàn bộ điều khoản hợp đồng đều được sở giao dịch quy định trước
Giao dịch ký quỹ: Nhà đầu tư không cần bỏ ra toàn bộ giá trị hợp đồng mà chỉ cần ký quỹ một tỷ lệ nhất định, đây là khoản tiền đảm bảo nhà đầu tư có thể thanh toán lãi/lỗ của hợp đồng
Thanh toán hàng ngày: Lãi và lỗ được ghi nhận mỗi ngày theo cơ chế Market-to-Market
Có thể bán khống: Nhà đầu tư dễ dàng mở vị thế bán ngay cả khi không sở hữu tài sản
Các chức năng chính
Hợp đồng tương lai có vai trò quan trọng với cả doanh nghiệp và nhà đầu tư cá nhân.
Phòng ngừa rủi ro giá: Doanh nghiệp xuất nhập khẩu hoặc sản xuất có thể khóa trước mức giá nguyên liệu, hạn chế ảnh hưởng từ biến động thị trường.
Đầu cơ: Nhà đầu tư tận dụng biến động giá để tìm kiếm lợi nhuận.
Giao dịch hợp đồng tương lai tại Việt Nam
Hiện tại, ở Việt Nam, nhà đầu tư có thể tham gia giao dịch hợp đồng tương lai thông qua hai hình thức chính: hợp đồng tương lai hàng hóa và hợp đồng tương lai chứng khoán.
So sánh hợp đồng tương lai hàng hóa và hợp đồng tương lai chứng khoán
Hai loại hợp đồng tương lai này có những điểm khác biệt như sau:
Làm thế nào để đầu tư hợp đồng tương lai hàng hóa tại Việt Nam?
Để giao dịch hợp đồng tương lai hàng hóa tại Việt Nam, nhà đầu tư cần phải có tài khoản giao dịch hàng hóa tại các thành viên kinh doanh của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam.
Quy trình giao dịch bao gồm các bước:
Mở tài khoản giao dịch, hoàn tất hồ sơ theo quy định
Kích hoạt tài khoản, nộp tiền ký quỹ ban đầu vào tài khoản tùy theo yêu cầu ký quỹ của từng loại sản phẩm
Sau khi tài khoản được kích hoạt, nhà đầu tư có thể truy cập vào các phần mềm giao dịch như CQG hoặc app trading riêng của từng công ty thành viên theo thông tin tài khoản đã được cấp
Theo dõi giá, tin tức, phân tích trực tuyến và đặt lệnh mua/bán hợp đồng tương lai hàng hóa đang được niêm yết.
Trong quá trình giao dịch, việc quản lý tỷ lệ ký quỹ và theo dõi biến động thị trường là yếu tố rất quan trọng. Nếu giá đi ngược kỳ vọng, nhà đầu tư có thể phải bổ sung ký quỹ để duy trì vị thế. Ngược lại, khi thị trường diễn biến thuận lợi, lợi nhuận sẽ được ghi nhận hằng ngày theo cơ chế thanh toán bù trừ.
Ưu nhược điểm của giao dịch hợp đồng tương lai hàng hóa
Ưu điểm
Thị trường có tính thanh khoản cao nhờ liên thông với các sở giao dịch quốc tế, giúp việc khớp lệnh diễn ra nhanh chóng.
Cơ chế ký quỹ giúp tối ưu hiệu quả sử dụng vốn, mang lại lợi nhuận lớn với số vốn nhỏ.
Khả năng giao dịch hai chiều giúp nhà đầu tư có thể tìm kiếm cơ hội lợi nhuận trong cả xu hướng tăng và giảm của thị trường.
Nhược điểm
Đòn bẩy tài chính có thể khuếch đại lợi nhuận nhưng cũng làm tăng khả năng thua lỗ nếu biến động giá đi ngược kỳ vọng
Giá hàng hóa có thể biến động rất mạnh trước những yếu tố bất ngờ như xung đột địa chính trị hay chính sách thương mại
Các nhà đầu tư mới tham gia thị trường phái sinh, thiếu kiến thức về quản trị rủi ro và cơ chế đòn bẩy dễ đưa ra quyết định cảm tính, đồng thời mang tâm lý gồng lỗ, có thể khiến tài khoản rơi vào trạng thái thua lỗ lớn.
Chiến lược đầu tư hợp đồng tương lai hiệu quả
Để giao dịch bền vững, nhà đầu tư cần xây dựng chiến lược phù hợp thay vì chỉ dựa vào cảm tính.
Trước hết, nên kết hợp phân tích cơ bản và phân tích kỹ thuật để đánh giá xu hướng giá. Với thị trường hàng hóa, việc theo dõi báo cáo cung cầu, dữ liệu tồn kho, chính sách của các ngân hàng trung ương và diễn biến kinh tế toàn cầu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Song song với đó, cần xác định rõ mức cắt lỗ, chốt lời và tỷ lệ vốn cho từng giao dịch. Việc tuân thủ kỷ luật đầu tư sẽ giúp hạn chế tác động của cảm xúc trong những giai đoạn thị trường biến động mạnh.
Đối với nhà đầu tư mới, nên bắt đầu với quy mô nhỏ, ưu tiên các sản phẩm có thanh khoản cao và tận dụng sự hỗ trợ từ các chuyên gia hoặc đơn vị môi giới uy tín để nâng cao hiệu quả giao dịch.
Giao dịch hợp đồng tương lai hàng hóa tại HCT
Là thành viên có tới 5 năm liên tiếp được vinh danh là thành viên xuất sắc cũng như thành viên phát triển khách hàng tốt nhất của MXV, HCT mang đến giải pháp giao dịch hợp đồng tương lai hàng hóa minh bạch, an toàn và kết nối trực tiếp với các sở giao dịch hàng hóa lớn trên thế giới.
Khi mở tài khoản tại HCT, bạn sẽ được tiếp cận danh mục sản phẩm đa dạng từ kim loại, nông sản đến nguyên liệu công nghiệp; sử dụng nền tảng giao dịch hiện đại với dữ liệu giá theo thời gian thực. Bên cạnh đó, bạn còn nhận hỗ trợ từ đội ngũ chuyên viên giàu kinh nghiệm thực chiến, giúp tối ưu quá trình phân tích thị trường, xây dựng chiến lược và quản trị rủi ro.
Bên cạnh dịch vụ giao dịch, HCT còn cung cấp hệ thống báo cáo phân tích chuyên sâu, độc quyền và các khóa học đầu tư miễn phí, giúp bạn hiểu rõ về đặc thù kênh đầu tư, cũng như có thêm góc nhìn chi tiết về biến động của thị trường hàng hóa phái sinh.
Kết luận
Hợp đồng tương lai là một trong những công cụ phái sinh quan trọng của thị trường tài chính hiện đại, vừa giúp doanh nghiệp phòng ngừa rủi ro biến động giá, vừa mở ra cơ hội đầu tư linh hoạt cho các nhà giao dịch. Với cơ chế ký quỹ, khả năng giao dịch hai chiều và thanh khoản cao, sản phẩm này ngày càng thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư Việt Nam.
Nếu bạn muốn bắt đầu giao dịch hợp đồng tương lai hàng hóa một cách chuyên nghiệp, hãy liên hệ HCT để được tư vấn mở tài khoản, hướng dẫn sử dụng nền tảng giao dịch và đồng hành cùng đội ngũ chuyên gia trong việc xây dựng chiến lược đầu tư cũng như quản trị rủi ro hiệu quả.
