"Một khoản lỗ lớn luôn bắt đầu từ những khoản lỗ nhỏ. Vốn dĩ, leo lên núi thì khó mà ngã xuống vực thì rất dễ nên nhà đầu tư cần tuân nguyên tắc kiểm soát rủi ro một cách chặt chẽ", ông Trần Việt Hà phân tích.

Năm 2021 là một năm khó quên đối với thị trường hàng hóa khi giá hàng hóa liên tục tăng mạnh. Bất chấp diễn biến của dịch Covid-19, giá hàng vẫn bứt phá mạnh mẽ và lên mức cao nhất trong mười năm trở lại đây.

Tuy thị trường chung bùng nổ, song không phải nhà đầu tư nào tham gia cũng được hưởng niềm vui chiến thắng. Bởi thị trường hàng hóa luôn chứa đựng vô số rủi ro và không dành cho những người thiếu kiến thức và kinh nghiệm. Vậy nên, để "sống sót" trên thị trường đầy biến động này, nhà đầu tư cần tuân thủ nguyên tắc quản trị rủi ro một cách chặt chẽ.


Quản Trị Rủi Ro - Ông Trần Việt Hà, Giám đốc khối Quản Trị Rủi Ro HCT

Chia sẻ tại Hội thảo "Cơ hội đầu tư trên thj trường hàng hóa năm 2022" do Công ty cổ phần giao dịch Hàng hóa Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức, ông Trần Việt Hà – Giám đốc khối quản trị rủi ro cho biết: "Nhà đầu tư nào tham gia thị trường cũng mong muốn có mức sinh lời tốt nhất, song họ thường quên đi việc quản trị rủi ro cũng là yếu tố vô cùng quan trọng".

Theo phân tích của chuyên gia, trong một xu hướng uptrend của thị trường, bên cạnh những nhóm sản phẩm tăng tốc vẫn còn đó những sản phẩm có mức giá giảm tương đối. Đưa ra ví dụ cụ thể với sản phẩm Bạch Kim và Cao su, chuyên gia cho biết, khi mức giá của các sản phẩm hàng hóa khác liên tục phá mức đỉnh 10 năm trở lại đây thì 2 sản phẩm này lại đang dò đáy, trái ngược hẳn với mức tăng trưởng chung của thị trường.

Điều đó cho thấy, nếu nhà đầu tư lỡ mua đúng đỉnh mà không kiểm soát rủi ro chặt chẽ thì sẽ phải chịu thua lỗ nặng nề. Nếu không cắt lỗ kịp thời, nhà đầu tư không chỉ phải đối diện nguy cơ lỗ chồng lỗ mà còn mất cơ hội đầu tư ở những sản phẩm hàng hóa tiềm năng khác.

Để quản trị rủi ro, ông Hà khuyên nhà đầu tư cần lưu ý 2 bước: (1) Trước khi thực hiện mua, nhà đầu  tư cần xem xét mua sản phẩm hàng hóa nào, mua bao nhiêu (cân đối danh mục tài sản) và bao giờ mua (lựa chọn thời điểm mua). Theo đó, quá trình kiểm soát này càng chặt chẽ và kỹ lưỡng sẽ càng loại đi càng nhiều rủi ro. (2) Sau khi thực hiện mua, nhà đầu tư cần quan tâm đến việc bán như thế nào (quản trị lợi nhuận). Trong trường hợp mua sai sản phẩm hàng hóa, cần tuân thủ nguyên tắc cắt lỗ.

Vậy mức rủi ro bao nhiêu thì cần cắt lỗ? Giám đốc quản trị rủi ro đến từ HCT cho biết, quy tắc chung là nên cắt lỗ bằng một nửa mức lãi trung bình, mức lỗ tối đa sẽ tuỳ thuộc vào tỷ lệ lợi nhuận kiếm được.

Trên lý thuyết là vậy, song chuyên gia khuyên nhà đầu tư nên tuân thủ cắt lỗ ở mức tối đa 7-8% so với mức giá mua. Bởi hồi phục thường khó hơn suy giảm nên thua lỗ càng lớn sẽ càng khó để trở về điểm hoà vốn.

"Một khoản lỗ lớn luôn bắt đầu từ những khoản lỗ nhỏ. Đối với một sản phẩm hàng hóa mà giá giảm mất 10% thì chỉ mất 11% để hòa vốn. Tuy nhiên, nếu giá hàng hóa mất 50% giá trị sẽ phải tăng trưởng 100%, tức là tăng mạnh gấp đôi mức giảm mới quay về được mức giá ban đầu. Vốn dĩ, leo lên núi thì khó mà ngã xuống vực thì rất dễ, nên nhà đầu tư cần tuân nguyên tắc kiểm soát rủi ro một cách chặt chẽ", ông Trần Việt Hà phân tích.

Nguyên tắc 1: Dựa trên mức lỗ cố định 7-8%

Trên thực tế, bài học "cắt lỗ" là bài học sơ đẳng đối với bất kỳ nhà đầu tư mới chân ướt chân ráo bước vào thị trường hàng hóa, song không phải nhà đầu tư nào cũng "thuộc bài". Chuyên gia cho rằng, có nhiều nhà đầu tư có tư duy sai lầm khi âm tài khoản nhưng vẫn khẳng định: "Tôi chỉ bán khi giá hàng hóa quay trở lại hoà vốn".

"Sở dĩ, nguyên nhân dẫn đến điều này là nhà đầu tư không muốn chấp nhận thất bại và sai lầm của bản thân. Do đó, nhiều người biện hộ rằng giá hàng hóa chỉ đang điều chỉnh và tiếp tục "gồng lỗ" với hy vọng giá sẽ tăng để chứng minh quyết định mua ban đầu là đúng. Song để tránh việc thua lỗ quá lớn, nhà đầu tư cần học cách chấp nhận thị trường luôn đúng và bản thân đôi khi sẽ gặp phải sai lầm", chuyên gia nhận định.

Khi dựa trên mức lỗ cố định 7-8%, nhà đầu tư sẽ hạn chế được tối đa rủi ro thua lỗ. Nếu trong trường hợp cứ sản phẩm hàng hóa đúng thời điểm thị trường đang suy yếu khiến mức lợi nhuận trung bình thấp dần thì cần thắt chặt lệnh dừng lỗ, có nghĩa sẽ thực hiện cắt ở mức 5-6% và giảm lượng margin. Kế hoạch quản trị hợp lý trong thời điểm đó là bán 50% số lượng hợp đồng đang năm giữ khi giảm 5% và bán nốt số còn lại khi giá trị giảm 7-8%.

Nguyên tắc 2: Sử dụng đường trung bình

Ông Trần Việt Hà phân tích, đường trung bình động (MA) là cách phổ biến nhất để thiết lập các điểm cắt lỗ. Chúng dễ tính toán và được theo dõi rộng rãi. Các đường trung bình động chính bao gồm: Đường trung bình 5, 10, 20, 50, 100 và 200 ngày. Thông qua đường MA, nhà đầu tư xác định xem giá hàng hóa đã đạt tới ngưỡng hỗ trợ hay kháng cự chưa.

Theo đó, chuyên gia khuyến nghị nên dùng đường trung bình MA10 và M20 để quản trị rủi ro. Theo đó, nhà đầu tư cần đóng vị thể 50% khi giá giảm dưới MA10, 50% tiếp theo khi MA10 cắt MA20 từ trên xuống.