Đăng nhập
Mở tài khoản
Biến động giá mạnh của vàng trong những tuần gần đây ngày càng được một số nhà phân tích liên hệ với hoạt động giao dịch đầu cơ tại Trung Quốc, khi Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho rằng mức độ biến động gia tăng bắt nguồn từ các hoạt động “thiếu kiểm soát” của Trung Quốc.
Vai trò của dòng vốn đầu cơ và đòn bẩy tài chính
Giá vàng đã tăng vọt lên mức cao kỷ lục 5.594 USD/ounce vào ngày 29/1 trước khi lao dốc gần 10% ngay ngày hôm sau — mức giảm mạnh nhất trong nhiều thập kỷ. Kể từ đó, kim loại quý này gặp khó khăn trong việc duy trì ổn định trên mốc 5.000 USD.
Trong khi các yếu tố rộng hơn như kỳ vọng lãi suất của Mỹ và căng thẳng địa chính trị tiếp tục thúc đẩy nhu cầu đối với vàng, một số nhà phân tích cho rằng nhà đầu tư cá nhân và tổ chức Trung Quốc đang đóng vai trò lớn bất thường trong việc làm gia tăng biến động.
Phát biểu trên chương trình Sunday Morning Futures của Fox News, ông Bessent nhận định thẳng thắn: “Diễn biến giá vàng — mọi thứ đang trở nên hơi thiếu kiểm soát tại Trung Quốc… Họ đang phải siết yêu cầu ký quỹ. Với tôi, vàng hiện giống như một đợt tăng nóng mang tính đầu cơ cổ điển.”
Các chuyên gia thị trường cho biết sự gia tăng mạnh hoạt động giao dịch hợp đồng tương lai và quỹ ETF vàng, cùng với việc sử dụng đòn bẩy ngày càng nhiều bất chấp các đợt nâng yêu cầu ký quỹ, dường như đang đứng sau các biến động thất thường của vàng.
Trung Quốc lần này là “động lực chi phối” tác động đến giá kim loại quý, theo bà Nicky Shiels, Giám đốc nghiên cứu và chiến lược kim loại tại MKS Pamp.
“Điều này được thúc đẩy bởi dòng vốn đầu cơ từ cả nhà đầu tư cá nhân lẫn tổ chức, thông qua sự kết hợp giữa ETF, vàng vật chất và vị thế hợp đồng tương lai,” bà nói với CNBC.
Theo dữ liệu từ Capital Economics, lượng nắm giữ của các quỹ ETF vàng tại Trung Quốc đã tăng hơn gấp đôi kể từ đầu năm 2025, trong khi hoạt động giao dịch hợp đồng tương lai vàng cũng tăng mạnh trong những tháng gần đây.
“Biến động này một phần đến từ việc ngày càng dễ tiếp cận các sản phẩm tài chính liên kết với vàng như hợp đồng tương lai và ETF tại Trung Quốc,” ông Hamad Hussain, nhà kinh tế tại Capital Economics, cho biết. “Ngoài ra, có dấu hiệu cho thấy mức độ sử dụng đòn bẩy trên thị trường vàng Trung Quốc đang gia tăng, điều này có thể dẫn đến biến động giá vàng đáng kể.”
Khối lượng giao dịch trên Sàn giao dịch Hợp đồng Tương lai Thượng Hải đã tăng vọt, với mức trung bình từ đầu năm đến nay tiệm cận 540 tấn/ngày, theo ông Ray Jia, Trưởng bộ phận nghiên cứu khu vực châu Á - Thái Bình Dương (ngoại trừ Ấn Độ) và Phó trưởng bộ phận Quan hệ thương mại Trung Quốc tại Hội đồng Vàng Thế giới, chia sẻ với CNBC. Mức tăng này nối tiếp kỷ lục khối lượng giao dịch năm 2025 ở mức trung bình 457 tấn/ngày.
Cơ quan quản lý đã chú ý đến diễn biến này, khi Sàn giao dịch Vàng Thượng Hải liên tục nâng yêu cầu ký quỹ nhằm kiềm chế biến động gia tăng.
“Việc ngày càng sử dụng hợp đồng tương lai và đòn bẩy để đầu tư vào vàng không phải là hành vi điển hình của nhà đầu tư tìm kiếm tài sản trú ẩn an toàn,” ông Hussain nói, đồng thời cảnh báo rằng làn sóng mua gần đây “hàm ý có thể đang hình thành một bong bóng đầu cơ.”
Từ tài sản trú ẩn an toàn đến giao dịch đầu cơ?
Sự gia tăng tham gia thị trường phản ánh cả những lo ngại mang tính cấu trúc lẫn các chiến lược định vị ngắn hạn.
“Người dân Trung Quốc có quyền tiếp cận hạn chế với thị trường tài chính. Họ phải đầu tư vào bất động sản, tiền gửi… Vàng là một lựa chọn thay thế tốt khi giá nhà giảm và lãi suất tiền gửi thấp ở mức 1%,” ông Zhaopeng Xing, chiến lược gia cấp cao về Trung Quốc tại ANZ Research, cho biết.
Hiện vàng chỉ chiếm khoảng 1% tổng tài sản hộ gia đình Trung Quốc, theo dữ liệu của ANZ Research. Ông Xing kỳ vọng tỷ lệ này có thể tăng lên 5% trong “tương lai gần,” đặc biệt trong bối cảnh giá bất động sản suy yếu và lãi suất tiền gửi dao động quanh mức thấp lịch sử. “Người dân tin rằng vàng có thể đóng vai trò như một công cụ bảo hiểm.”
Theo ông, đối với Bắc Kinh, động cơ cũng mang tính chiến lược trong bối cảnh thúc đẩy giảm phụ thuộc vào đồng USD.
“Chính phủ đang thúc đẩy quá trình phi đô la hóa để tự bảo vệ trước các biện pháp ép buộc kinh tế từ Mỹ,” ông Shaun Rein, nhà sáng lập và Giám đốc điều hành China Market Research Group, nhận định.
“Nhà đầu tư cá nhân Trung Quốc và chính phủ đang đẩy giá vàng lên cao khi họ tìm kiếm lợi suất cao hơn và tài sản trú ẩn an toàn,” ông nói thêm.
Theo dữ liệu chính thức từ Bộ Tài chính Mỹ, lượng trái phiếu Kho bạc Mỹ do Trung Quốc nắm giữ đã giảm xuống còn 682 tỷ USD vào tháng 11/2025, giảm 11% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc đã mở rộng dự trữ vàng trong 15 tháng liên tiếp tính đến tháng 1, nâng tổng lượng nắm giữ lên khoảng 2.300 tấn.
“Bên cạnh xu hướng tìm kiếm an toàn, có thể một bong bóng vàng cũng đang hình thành tại Trung Quốc,” ông Hussain của Capital Economics nhận định.
>>>> Xem thêm: Nguyên tắc đầu tư vàng | 9 nguyên tắc quan trọng cho nhà đầu tư mới tham gia thị trường vàng
